آذر ۲۲

۳۳

 

زندگی‌نامه امام موسی کاظم علیه السلام:

نام:موسى‏ بن جعفر. کنیه: ابو ابراهیم، ابوالحسن، ابوالحسن اوّل، ابوالحسن ماضى، ابوعلى و ابواسماعیل. القاب: کاظم، صابر، صالح، امین و عبدالصالح. نکته:امام موسی کاظم علیه السلام در میان شیعیان به «باب الحوائج» معروف است. منصب: معصوم نهم و امام هفتم شیعیان. تاریخ ولادت امام موسی کاظم:هفتم ماه صفر سال ۱۲۸ هجرى. برخى نیز سال ۱۲۹ را ذکر کردند. محل تولد امام موسی کاظم: ابواء (منطقه‏اى در میان مکه و مدینه) در سرزمین حجاز (عربستان سعودى کنونى). نسب پدرى: امام جعفر بن محمد بن على بن حسین بن على بن ابى‏طالب علیهم السلام. نام مادر امام موسی کاظم:حمیده مصفّاه. نام‏هاى دیگرى نیز مانند حمیده بربریه و حمیده اندلسیه نیز براى او نقل شده است. این بانو از زنان بزرگ زمان خویش بود و چندان فقیه و عالم به احکام و مسائل بود که امام صادق علیه السلام زنان را در یادگیرى مسائل و احکام دینى به ایشان ارجاع مى‏داد. و درباره‏اش فرمود: «حمیده، تصفیه شده است از هر دنس و چرکى؛ مانند شمش طلا. پیوسته فرشتگان او را حفاظت و پاسبانى نموده تا رسیده است به من، به خاطر آن کرامتى که از خداى متعال براى من و حجت پس از من است.» مدت امامت امام موسی کاظم: از زمان شهادت پدرش، امام جعفر صادق علیه السلام، در شوال ۱۴۸ هجرى تا رجب سال ۱۸۳ هجرى، به مدت ۳۵ سال. آن حضرت در سن بیست سالگى به امامت رسید. تاریخ و علت شهادت امام موسی کاظم: ۲۵ رجب سال ۱۸۳ هجرى، در سن ۵۵ سالگى، به‏ وسیله زهرى که در زندان سندى بن شاهک به دستور هارون ‏الرشید به آن حضرت خورانیده شد. محل دفن: مکانی به نام مقابر قریش در بغداد (در سرزمین عراق) که هم اکنون به «کاظمین» معروف است.

آبان ۱۵

غار چال نخجیر

    یادم هست زمانی که پسربچه ای بازیگوش بودم، همیشه فکرهای عجیب و غریب در سرم بود. در دنیای کودکانه من، رسیدن به دنیاهای جدید یک آرزو بود.

غار چال نخجیر

خوب به خاطر دارم وقتی کارتون سفر به اعماق زمین از تلویزیون پخش می شد، به زیرزمین خانه مادربزرگم می رفتم و در آنجا به دنبال راهی برای رسیدن به دنیاهای جدید می گشتم.

غار چال نخجیر

   اما آن روزها فکرش را هم نمی کردم که شاید 20 سال بعد چنین دنیایی را با چشمان خود ببینم. دنیایی سراسر شکوه و زیبایی اما در دل تاریکی که بیشتر به رویا میماند تا واقعیت.

غار چال نخجیر

     غار چال نخجیر (به معنای شکارگاه) در منطقه ای به همین نام و بین جاده نراق و دلیجان در استان مرکزی قرار دارد. این غار بخاطر اشکال زیبا و اسفنج ها و قندیل هایی که هفتاد میلیون سال از عمر آنها می گذرد، یکی از 10 غار زیبای جهان به شمار می رود.

غار چال نخجیر

این غار در سال 1367 به صورت اتفاقی توسط سازمان آب کشف شد و بعد از بررسی های اولیه، و اعزام کارشناسان از کشورهای مختلف، دومین غار آهکی جهان لقب گرفت. هرچند تا کنون 11 کیلومتر از مسیر غار توسط غارنوردان پیموده شده ولی فعلا 1200 متر از آن برای بازدید گردشگران آماده است.

غار چال نخجیر

   غار چال نخجیر مربوط به دوران سوم زمین شناسی و متشکل از چندین تالار زیبا به نام های تالار عروس، تالار دریاچه، تالار هیولا و تالار چهل ستون می باشد که هر کدام از آنها مانند نمایشگاهی از اشکال مختلف سنگها و قندیل ها در اعماق زمین هستند.

غار چال نخجیر

یکی از امتیازهای این غار، افقی بودن مسیر داخلی است که بازدید از آن را برای همه آسان کرده است و همه مردم می توانند بدون تجهیزات حرفه ای غارنوردی، در آن قدم بزنند.

غار چال نخجیر

بعد از مسافت کوتاهی که طی می کنید، با مجسمه های سنگی و آهکی شبیه عقاب و تمساح و کرگدن روبرو می شوید که دست طبیعت به آرامی و بعد از 70 میلیون سال  تراشیده است.

غار چال نخجیر

از دیگر نکات جالب توجه سیستم تهویه هواست که به صورت طبیعی و از شکاف ها و روزنه هایی که به محیط خارج غار می رسد، انجام می شود. ضمن اینکه دمای هوای غار تقریبا ثابت است و چه در زمستان و چه در تابستان 14 درجه سانتی گراد می باشد. در یکی از دالان های فرعی دریاچه ای زیرزمینی به مساحت 200 متر جای گرفته که آب آن خنک و قابل شرب است. بلندترین فضای غار در تالاریست که 25 متر ارتفاع دارد و با توجه به نورپردازی های انجام شده، منظره زیبایی را پدید آورده است. به خاطر محیط آهکی و تاریکی مطلق، هیچ جانداری قادر به ادامه زندگی در این غار نیست.

غار چال نخجیر

        یکی از نکات جالب در غار چال نخجیر، زنده بودن آن است. بطوریکه هنوز هم غار در حال رشد بوده و حجم قندیل های غار به آرامی در حال افزایش است. گفته میشود برای تشکیل هر 2 سانتی متر از قندیل های غار، صد سال زمان لازم است، پس می بایست هنگام بازدید از غار، در حفظ و نگهداری این شاهکار زیبای خلقت، نهایت دقت را بعمل آوریم.

غار چال نخجیر

     با توجه به اینکه در بعضی از راهروها فضای کمی برای عبود گردشگران وجود دارد، معمولا تعداد 50 نفر بمدت 45 دقیقه از غار بازدید می کنند تا بعد از بازگشت گروه اول، نوبت به گروه بعدی برسد. هر گروه، با همراهی راهنمایانی از میراث فرهنگی به داخل هدایت می شوند و از توضیحات راهنما استفاده می کنند.  همین امر باعث شد تا مسئولان به فکر بیفتند و چاره ای بیندیشند تا گردشگران از راه دیگری خارج شوند و نیازی به بازگشت از مسیری که رفته اند، نباشد. بالاخره بعد از بررسی های به اصطلاح کارشناسانه! به این نتیجه رسیدند که بهتر است قسمتی از کوه را منفجر کنند تا راه جدیدی برای خروج پیدا شود. متاسفانه علیرقم هشدار فعالان محیط زیست، به دلیل این انفجار، نه تنها خبری از راه جدید نشد، بلکه قسمتهای عمده ای از این غار زیبا نابود شد. غار منحصربفردی که 70 میلیون سال زمان برای تشکیل آن سپری شده بود.

غار چال نخجیر

   سفر برای دیدن غار چال نخجیر فصل خاصی ندارد و شما می توانید هر زمان که خواستید از آن بازدید کنید، البته اگر مسئولان میراث فرهنگی از قیمت پنج هزار تومانی! بلیط ورودی کم کنند، اوضاع خیلی دلچسب تر خواهد شد.  ضمن اینکه دیدنیهای زیادی هم در شهرها و روستاهای اطراف غار وجود دارد. ازجمله شهر مشهد اردهال، آبشار گیسو نراق و آرامگاه بیبی زبیده در میان کوهها، دریاچه سد 15خرداد دلیجان، کاروانسرای دودهک، معبد تاریخی در روستای خورهه، دشت گرگون و نیایشگاه باستانی سیجون واقع درمنطقه زیبای جاسب، که همگی در فاصله کمتر از یک ساعت از غار قرار دارند و همه این جاذبه ها می تواند هر شخصی را با هر سلیقه ای راضی کند.

غار چال نخجیر

    اما یادمان باشد هنگام بازدید نکاتی را باید رعایت کنیم، اول اینکه با توجه به محیط فاقد باکتری غار، از صدمه زدن یا خارج نمودن قندیل ها و یا ریختن هرگونه زباله در غار پرهیز کنیم، زیرا محیط غار بسیار حساس و آسیب پذیر است. و نکته بعدی اینکه عکاسی با نور فلش، به دیواره های غار آسیب می رساند لذا در این مورد با راهنمایان همکاری نمائیم.

غار چال نخجیر

   به هر حال غار چال نخجیر به همراه سایر دیدنی های اطراف آن، یکی از جاذبه های برجسته گردشگری در استان مرکزی می باشد و این ظرفیت را دارد که با رسیدگی و نگهداری اصولی، به عنوان یکی از مهمترین جاذبه های طبیعی به مردم معرفی شود و نقش مهمی در جذب سرمایه و اشتغال در منطقه ایفا کند.

آبان ۱۰

با سلام خدمت خوانندگان عزیز و علاقه مندان به گردش و گردشگری ….

تقریبا همه ی ما دست کم یکبار ساحل خزر یا غار علیصدر یا یکی از بناهای تاریخی شیراز و اصفهان و یزد رو دیدیم و اسم کندوان و ماسوله و ابیانه و جواهرده رو شنیدیم …

اما گردشگری ایران فقط توو این چند منطقه خلاصه نمیشه و هنوز هم خیلی از روستاهای کشورمون و عشایرش معرفی نشده ن  و گمنام مونده ن ….

توو این قسمت ، تصمیم دارم تا 4 تا از روستاهای ناشناخته کشورمون رو که مناسب گردشگری هستن معرفی کنم ……

1- کرمانشاه ” هجیج ” : ( اینجا کفشهایتان لنگه به لنگه نمیشود )

اگه اینجا سر کیسه رو شُل کنین و یه جفت گیوه ی مرغوب خجیجی بخرین ، کفشهاتون دیگه لنگه به لنگه نمیشن ، چون گیوه لنگه ی راست و چپ نداره و یکی از اصیلترین جاهای تولیدش همین روستای هجیج از توابع شهرستان پاوه استان کرمانشاه هست . هجیج که عده ای اون رو با ” ح جیمی ” می نویسن میگن به معنی دره ی سرسبز و عمیق هست . روستایی است که همه ، خانه هاشون از سنگ هست و حتی یک آجر هم در اونها بکار نرفته . چراگاه های خوش منظره و آبشار ” بل ” در نزدیکی روستا که دارای آب معدنی شفابخش هست ، از جاهای دیدنی این روستاست . . .

 

2- گیلان ” قلعه رودخان ” ( افسون میشوید )

حتی از دیدن عکس روستای قلعه رودخان شهرستان فومن در استان گیلان هم لذت میبرین و دلتون تازه میشه ، چه برسه به اینکه اونجا باشید و توو هوای خنک و مطبوعش نفس بکشید . اینجا به دالان بهشت معروفه . دالان سبزی که سرشاخه های در هم پیچیده ی درختان اون رو برای شما آذین بسته ان . قلعه رودخان باشکوه ترین دژ نظامی استان گیلان است . پله ها زیادند و شاید هم به همین دلیل به اون ، قلعه ی هزار پله میگن . اما مطمئن باشید طبیعت اطراف و قلعه ی عظیم و خزه بسته ی بالای تپه آنقدر افسونتان میکنه که مثل مسخ شده ها ، پله ها رو با سرعت بالا میرید و خستگی رو از یاد میبرید .

 

 

3- تهران ” کرکبود ” ( همخوانی موزون آب و سنگ )

نام این روستا از اسم دو اسب که ” کهر ” و ” کبود ” صداشون میکردن گرفته شده . هرکسی در دیدار از کرکبود از توابع بخش طالقان استان تهران درباره ی این روستا نظری داره . زیباترین اجزای روستا ، معماری سنتی خانه های اون ، درختهای تنومند کهنسالش با سایه های پربرکت و کوچه های خاکی و شیبداری است که دیوانه وار پیچ و تاب میخورن ، پله میشوند ، حیاط میشوند و یا به دل کوه میزنن و به آبشار ” کر ” در شمال شرقی روستا با یخچالهای طبیعی میرسن و صدای ریزش آبش آونقدر بلند است که تا نیم ساعت گوش کردن به اون تا پایان روز توو خواب و بیداری زمزمه اش توو گوشهاتون تکرار میشه . این روستا حدود 1100 سال قدمت داره . . .

 

 

4- چهارمحال و بختیاری ” آتشگاه ” ( خانه ی آبشارها )

چهار محال و بختیاری سرزمین لاله های واژگون است . روستای آتشگاه هم از توابع همین استان دارای طبیعت بکر و دست نخورده است که از سفر به اونجا پشیمون نمیشین . قدمت این روستا به دوره ی قاجار برمیگرده . همون زمانی که عشایر بختیاری اون رو به عنوان یکی از ییلاقهای خودشون پسندیدن و چادرهاشون رو در مجاورت آبشارهای زیبای اون برپا کردن . درختان کهنسال بلوط و گردو سراسر دره ی تنگی که روستا در اون واقع شده ، کوههای ” شورم جلا ” و ” دریک ” در جنوب و شمال روستا و حتی جنس آهکی اونها که باعث بوجود اومدن غارها و آبشارهای فراوانی در منطقه شده ، همگی از جاذبه های بی نظیر این منطقه به حساب میان .  برای سفر به این روستا باید برید به شهرستان ” لردگان ” و از اونجا دو جاده هست که شما رو به آتشگاه میرسونه  . . .

 

اینهم معرفی 4 تا از روستاهای ناشناخته ی ایران …

توو قسمتهای بعدی به معرفی شهرها و روستاهای ناشناخته ی دیگه میپردازیم …

امیدوارم مفید واقع شده باشه …. / .

شهریور ۲۱

 “کوه خواجه” با معماری شگفت انگیز در دل کویر ایران در سیستان همچون نگین درخشانی خودنمایی می‌کند.

کوه خواجه تنها عارضه طبیعی دشت سیستان با ارتفاع تقریبی ‪ ۶۰۹متر از سطح دریا است که در هنگام پرآبی جزیره کوچکی را در میان دریاچه هامون شکل می‌دهد.

کوه خواجه بزرگترین معماری خشتی بر جای مانده از دوره “پارتیان” در منطقه سیستان قرار دارد و یکی از مهمترین آثار دوره‌های اشکانی، ساسانی- اسلامی است.

این بنا تنها عارضه طبیعی مرتفع در منطقه مسطح سیستان به شمار می‌رود و در آن کاخ، آتشکده، زیارتگاه خواجه مهدی و قبرستانی از دوران مختلف به یادگار مانده است.

این گدازه بازالیتی ذوزنقه‌ای شکل کوهی است که در حدود ‪ ۲۰کیلومتری جنوب غربی زابل و میانه دریاچه هامون قد برافراشته است.

مجموعه کوه خواجه برای نخستین بار در سال ‪ ۱۹۱۶توسط “اورل اشتین” باستان‌شناس معروف انگلیسی شناسایی و کشف شد.

بدنبال آن پروفسور “هرتسفلد” آلمانی طی سالهای ‪ ۱۹۲۹۱۹۲۵میلادی به جستجو در آثار کوه خواجه پرداخت و حاصل کاوشهای این باستانشناس در کتاب “سکستان، ایران شرق باستان و تاریخ باستانشناسی ایران” آمده است.

۴۰سال قبل هم “گوئلینی” باستانشناس و معمار ایتالیایی کاوشهای محدودی در آثار کوه خواجه انجام داد که نتایج آن را در کتابی با عنوان “معماری ایران و آثار کوه خواجه” منتشر کرد.

از حیث اعتقادی و بر اساس اسطوره‌های زرتشتی دریاچه هامون مقدس بوده و ظهور منجی (سوشیانت) از این دریاچه اتفاق می‌افتد.

بنابر باورهای آیین مزدیسنا و اسطوره‌های پهلوی که بر اساس تعالیم زرتشت تدوین شده است، در پایان هزاره دوازدهم، برای سومین بار از خاندان “بهروز پارسا”، دوشیزه‌ای به آب دریاچه هامون داخل شده و آخرین رهاننده یا “سوشیانت” موسوم به “استوت ارته” از وی زاییده می‌شود.

به همین لحاظ کوه‌خواجه نیز تقدس خاصی دارد، سوشیانت به شکلهای مختلف تقریبا در تمام متون زرتشتی و اوستایی از جمله در گاتها، یسنا، سروده‌های زرتشت و یشتها مورد اشاره قرار گرفته و شکی نیست که اشو زرتشت در کتاب اوستا به آن اشاره داشته است.

در سال ‪ ۱۳۷۰نیز میراث فرهنگی به کار بررسی و نقشه‌برداری از آثار کوه خواجه پرداخت و پس از کاوشهای مختلف در سالهای متمادی در این محل ‪ ۱۱اثر از دوران تاریخی مختلف کشف شد.

تزیینهای معماری بکار رفته در برخی قلعه‌های این بنا شباهت به شیوه یونانی دارد، سر ستون‌هایی به سبک دوریک با پیچهای توماری، تزیینهای دیگری مانند گل کوچک پرپر به صورت نیلوفری (لوتوس)، از هنر هخامنشی اقتباس شده است و بعضی از آنها به هنر بین‌النهرین نیز شباهت دارد.

کوه خواجه در میان ادیان سه گانه کهن شامل اسلام، مسحیت و زرتشت ( ایران باستان) از اهمیت و قداست زیادی برخوردار بوده است.

این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه مهدی یکی از دوستداران خاندان علوی که مزارش بر فراز این کوه واقع شده، گرفته است.


در کاوشهای انجام شده در کوه‌خواجه و قلعه‌های موجود در آن، دیوارهایی با ارتفاع ‪ ۴۰متر که با خشت ساخته شده و بیش از یکهزار سال قدمت دارد نیز کشف شده‌اند.

روزگاران نه چندان دور دریاچه هامون پر آب بود و کوه خواجه به مانند جزیره‌ای سربرآورده از میان آبهای این دریاچه از دور خودنمایی می‌کرد.

آن زمان کوه خواجه و قلعه اشکانی آرام گرفته بر پشته آن خوشبخت بودند.

خوشبخت از آن رو که انسان کمتر می‌توانست به آن دسترسی داشته باشد و همه از دور به زیارت این کوه مقدس می‌پرداختند.

اما به مرور زمان با استمرار خشکسالی و خشکی دریاچه هامون و نیز قهر طبیعت این بنای مهم در آستانه تخریب قرار گرفته است.

با این وجود سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سیستان و بلوچستان این بنای عظیم را به همراه دو اثر منحصر بفرد دیگر سیستان به نامهای شهر سوخته (‪ ۳۲۰۰سال قبل از میلاد) و دهانه غلامان ( شهر هخامنشی) برای ثبت در فهرست آثار جهانی به سازمان علمی، فرهنگی، تربیتی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) پیشنهاد داده است.

منطقه سیستان با جمعیت ‪ ۵۰۰هزار نفر و دو شهرستان زابل و زهک در شمال استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

 کوه های مریخی بلوچستان

کوه‌های منحصربه‌فرد و زیبای مریخی که در جاده چابهار به گواتر دیده می‌شوند، از زیباترین مناظر طبیعی ایران هستند که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.

حدود 40 تا 50 کیلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، کوه‌هایی در سمت چپ جاده نمایان می‌شود که به کوه‌های مینیاتوری یا مریخی معروفند. وجود این کوه‌ها با توجه به منظره کاملا متفاوتی که در سمت راست جاده و رو به‌سوی دریا وجود دارد، باعث می‌شود تا یکی از زیباترین جاده‌ها و مناظر طبیعی استان سیستان و بلوچستان به‌وجود آید که به دلیل عدم معرفی، کمتر مورد بازدید قرار گرفته‌اند.

این کوه‌ها که از منحصربه‌فردترین کوه‌های ایران است، به ثبت و حفاظت محیط زیست نیز در نیامده‌اند تا دست کم به این وسیله نامشان در فهرست مناظر زیبا و بی‌نظیر ایران به‌جا گذاشته شود.

کوه‌های مریخی مناظری از کوه‌های کره ماه را برای انسان تداعی می‌کنند و جنس رسوبی آنها و همچنین فرسایش خاص کوه‌ها موجب ایجاد شیارها و تراش‌های زیبایی شده است که گویی نقاشی ماهر آنها را به تصویر کشیده است.

این کوه‌ها که چاک چاک هستند و شکل‌های نامانوس دارند و فاقد پوشش گیاهی هستند و به خاطر غیرعادی بودنشان، در سال‌های اخیر و در میان گردشگران، به کوه‌های مریخی شهرت یافته‌اند، نمونه‌های بدبوم (بدلند) هستند که پدیده بوم‌شناختی ویژه‌ای است.


رنگ تقریبا سفیدرنگ کوه (چیزی میان طوسی و سفید) با واریزه‌های بسیار در پای ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجی هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوی دیگر آن دریا که به‌این منظره آغوش گشوده است، مناظری رویایی و تخیلی را در ذهن بیننده پدید می‌آورد. همین منظره منحصربه‌فرد که جاده چابهار ـ گواتر آن را به دو نیم تقسیم کرده، باعث شده تا این جاده به یکی از زیباترین جاده‌های ایران تبدیل شود. یک‌سو کوه‌های مخروطی مریخی با آن رنگ خاکستری خیال‌انگیز و سوی دیگر دریای سبز و ماسه‌های اندکی سرخ با درختچه‌های بیابانی در کرانه آن.

دشت که در میان جاده آبگیر می‌شود، تالاب‌هایی را پدپد می‌آورد، که در سوی دریا صورتی است و در سوی کوه خاکستری مایل به سفید. جایی که به آن تالاب صورتی می‌گویند. این جاده که با سراشیبی‌ها و سربالایی‌های بسیار، نمایان شدن گاه‌به‌گاه دریا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌های خاص گردشگری در استان سیستان و بلوچستان است.

رشته کوه‌های مریخی که فقط در مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان واقع شده است، توانسته ترسیم‌گر یک جاذبه طبیعی زیبا باشد. این کوه‌ها در زمان‌های گذشته به زیرخروارها خاک مدفون بوده و امروزه با گذشت زمان‏، مشاهده می‌شوند. در اثر تغییرات جوی و آب و هوایی و باران‌های موسمی‏، خاک‌ها از روی آنها به دامنه‌ها ریخته شده و چهره اصلی این کوه‌ها نمایان شده است.

در پهنه بعضی از این کوه‌ها مشاهده می‌شود که برخی مواقع ارتفاع آنها تا پنج متر می‌رسد و در دیگر نقاط این بیابان‌ها بعضا بلندی آنها تا 100 متر و حتی بیشتر هم دیده می‌شود. جنس این پدیده از مقاومت خاصی برخوردار است، به‌طوری‌که بالا رفتن از آن به مثال بالا رفتن از صخره است.

شکل‌های نامانوس این پدیده‌ها، ناشی از فرسایش سریع در برابر باد و باران است که بر خلاف فرسایش‌های آرام و طبیعی، مهلتی برای رویش گیاهان باقی نمی‌گذارد و سرزمین را دندانه دندانه و پر از لبه‌ها و چاک‌ها نشان می‌دهد. همچنین، مقاومت ناهمسان لایه‌های زمین، در این منطقه‌ها گاه سبب شکل‌گیری ستون‌هایی با کلاهک‌هایی بر سر یا کوه‌هایی که گویی با چاقو سر آن‌ها را بریده‌اند، می‌شود.

با رسیدن به دهکده صیادی «تیس» منظره کوه‌های مریخی در کنار جاده به پایان می‌رسد. قدمت این روستا به 2500 سال قبل می‌رسد و در کتاب فتوحات اسکندر مقدونی بعنوان تیز مشهور بوده و به مرور زمان به تیس تبدیل شده است. تیس بندر تجاری فعالی بوده است که بوسیله مغول‌ها ویران شده است.

شهریور ۲۱

شهر سوخته

((کلنل بیت)) یکی از ماموران نظامی بریتانیا از نخستین کسانی است که در دوره قاجار و پس از بازدید از سیستان به این محوطه اشاره کرده و نخستین کسی است که در خاطراتش این محوطه را شهر سوخته نامیده و آثار باقیمانده از آتش سوزی را دیده است

 شهر سوخته در ۵۶ کیلومتری زابل در استان سیستان و بلوچستان و در حاشیه جاده زابل – زاهدان واقع شده است

این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده است

شهر سوخته اما پیشرفته

  

شهر سوخته دارای نظام مرتب و منظم آب‌رسانی و تخلیه‌ی فاضلاب بوده است
 
اولین جراحی بروی مغز در این شهر و بروی سر یک دختر بچه انجام گردیده است
بر مبنای یافته‌های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد
 
براي نخستين بار در شهر سوخته يك چشم مصنوعي متعلق به 4800 سال پيش كشف شد. این چشم مصنوعی متعلق به زنی 25 تا 30 ساله بوده که در یکی از گور های شهر سوخته مدفون شده بوده است.
            
کشف اولین خط کش جهان با قدمت بیش از پنج هزار سال
 
 این خط کش به طول 10 سانتیمتر با دقت نیم میلیمتری و از جنس چوب آبنوس است. کشف خط کش در شهر سوخته زابل نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی دارای پیشرفت های زیادی در زمینه علم ریاضیات بوده اند
قدیمی ترین تخته نرد جهان
از گور باستانی موسوم به شماره 761 کهن ترین تخته نرد جهان به همراه 60 مهره ی آن در شهر سوخته پیدا شد. این تخته نرد بسیار قدیمی تر از تخته نردی است که در گورستان سلطنتی «اور» در بین النهرین پیدا شده بود.
             مخترع انیمشین در جهان ما بوده ایم نه چینی ها
نخستین انیمیشن جهان
باستان شناسان هنگام کاوش در گوری 5 هزار ساله جامی را پیدا کردند که نقش یک بز همراه با یک درخت روی آن دیده می شود. آن ها پس از بررسي اين شي دريافتند نقش موجود بر آن برخلاف ديگر آثار به دست آمده از محوطه‌هاي تاريخي شهر سوخته، تکراري هدفمند دارد، به گونه‌اي که حرکت بز به سوي درخت را نشان مي دهد. هنرمندی که جام سفالين را بوم نقاشي خود قرار داده، توانسته‌ است در 5 حرکت، بزي را طراحي كند كه به سمت درخت حركت و از برگ آن تغذيه مي کند.
                
حاصل انیمیشن و باز سازی آن بروی کامپیوتر
به گفته اين باستان‌شناس، بز از جمله حيواناتي است كه در رسيدن به ارتفاعات تبحر داشته و مي‌تواند با يك حركت جهشي به سمت بالا حركت كند. هنرمند نقاش شهر سوخته‌، با دقت و زبردستي موفق به تصوير كردن جهش اين بز شده است.
               
از دیگر اشیای مهم از میان هزاران شی یافت شده، می‌توان از سفال با امضای سفال‌گر بر روی آن، چکش، سوزن، شهرک‌های مسکونی و ساختمان‌های همه‌گانی هم‌چون آپارتمان، بذر خربزه، حبوبات، ماهی خشک کرده، برنج، زیره، کوره‌های سفالگری، کوره‌های ذوب فلزات، دکمه، تبر، بندکفش، قلاب، شانه سر، طناب، سبد، گل مو، قاب‌های چوبی، کفش، کمربند و … نام برد.

قدیمی ترین تاس جهان